در میان انواع بیماریهای اسکلتی عضلانی، شایعترین مشکل ارتوپدی در زنان، آرتروز یا همان ساییدگی مفصل بهویژه در ناحیه زانو است. بر اساس گزارش سایت پلیس، درد مفاصل زانو بیشترین شکایت را در میان افراد مختلف دارد و این درد به دلایل مختلفی از جمله شیوه نادرست نشستن روی زمین، برخاستنهای مکرر و افزایش سن در زنان بیشتر بروز میکند.
آرتروز زانو، نهتنها یکی از رایجترین بیماریهای ارتوپدی در جهان است، بلکه در زنان بهخصوص پس از ۵۵ سالگی، بیشترین نمود را دارد. دکتر حسین فراهینی، رئیس بخش آموزشی ارتوپدی بیمارستان رسول اکرم(ص)، در این باره میگوید: «آرتروز شایعترین بیماری ارتوپدی محسوب میشود که بیشتر در مفاصل زانو، لگن و شانه دیده میشود. اگرچه در آقایان این مشکل معمولا پس از ۶۵ سالگی بروز میکند، اما زنان به دلیل تفاوتهای ساختاری و هورمونی زودتر با این مشکل مواجه میشوند.»
عوامل زمینهساز آرتروز در زنان
عوامل زیادی در بروز و پیشرفت این بیماری نقش دارند. از مهمترین این عوامل میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- افزایش سن
- جنسیت (زن بودن)
- چاقی و اضافه وزن
- بیتحرکی
- ژنتیک و سابقه خانوادگی
- نوع شغل یا فعالیتهای روزمره (مخصوصاً کارهای سنگین یا نشستن طولانیمدت)
- دفرمیتههای اندام تحتانی مانند زانوی پرانتزی یا پای ضربدری
در زنان، این مشکلات اغلب بهدلیل سبک زندگی و تغییرات هورمونی پس از یائسگی، شدت بیشتری پیدا میکنند. بهعلاوه، برخی نارساییهای ساختاری در مفصل کشکک زانو نیز در خانمهای جوان دیده میشود که با درد مزمن و ساییدگی زودرس مفصل همراه است.
راههای درمان آرتروز و پیشگیری از پیشرفت آن
در مراحل اولیه، آرتروز با استفاده از درمانهای دارویی، فیزیوتراپی، آبدرمانی، شنا، استفاده از عصا و گاهی تزریقهای داخل مفصلی کنترل میشود. اما اگر بیماری پیشرفته شود و مفصل دچار تخریب جدی گردد، گزینهای جز جراحی تعویض مفصل باقی نمیماند.
دکتر فراهینی تأکید میکند: «ما براساس سن و میزان پیشرفت بیماری، تصمیم به تعویض مفصل میگیریم. تا زمانی که میتوان با روشهای غیرجراحی درد را کنترل کرد، جراحی به تعویق میافتد.»
برای پیشگیری از پیشرفت بیماری، رعایت این نکات ضروری است:
- از نشستنهای طولانیمدت به حالت دو زانو یا چهارزانو پرهیز کنید.
- از بالا و پایین رفتن زیاد از پلهها بپرهیزید.
- از پیادهروی روی شیبهای زیاد خودداری کنید.
- وزن بدن را در محدوده سالم نگه دارید.
- فعالیتهای ورزشی سبک مثل پیادهروی و شنا را در برنامه روزانه بگنجانید.
جمعبندی
شایعترین مشکل ارتوپدی در زنان بدون تردید آرتروز است؛ بیماریای که از زانو شروع میشود و در صورت بیتوجهی، به دیگر مفاصل نیز آسیب میزند. اما خوشبختانه با تشخیص زودهنگام، اصلاح سبک زندگی و پیروی از درمانهای پیشنهادی پزشک، میتوان روند پیشرفت این بیماری را کند کرد یا حتی برای سالها به تعویق انداخت.
اگر شما یا یکی از نزدیکانتان از دردهای مزمن زانو یا لگن رنج میبرید، بهتر است این علائم را جدی بگیرید و در اسرع وقت با یک متخصص ارتوپدی مشورت کنید.
